Engels Duits

                        Schoneluchtinhuis.nl
Fijnstof


Fijnstof is een vorm van luchtvervuiling. Tot fijnstof worden in de lucht zwevende deeltjes kleiner dan 10 micrometer gerekend. Fijnstof bestaat uit deeltjes van verschillende grootte, herkomst en chemische samenstelling. Alle deeltjes kleiner dan 10 micrometer vallen onder de categorie PM10. Alles kleiner dan 2,5 micrometer valt onder de categorie PM2,5.


Uit epidemiologische en toxicologische gegevens blijkt dat fijnstof bij inademing schadelijk is voor de gezondheid. De deeltjes zijn zo klein dat ze doordringen tot diep in de longen en in de bloedbaan kunnen worden opgenomen. In Nederland en Belgie sterven enkele duizenden mensen enige dagen tot maanden eerder door acute blootstelling aan fijnstof. Bovendien is de morbiditeit door (chronische) blootstelling hoog. Bij mensen met luchtwegaandoeningen, allergieen en hart- en vaatziekten verergert chronische blootstelling aan fijnstof hun symptomen en het belemmert de ontwikkeling van de longen bij kinderen. De normen voor fijnstof worden in Europa op veel plaatsen overschreden, vooral langs drukke wegen. In een stad als Amsterdam is de gemiddelde levensverwachting een jaar korter als gevolg van de slecht luchtkwaliteit (bron: GGD).

Kijk voor meer informatie ook op RIVM.

Er wordt steeds meer bekend over de schadelijke effecten van fijnstof en daarom zijn er voor de PM10 normen gesteld aan de maximale toegestane concentraties. Voor als nog is de maximale concentratie vastgesteld op:

  • Het jaargemiddelde mag niet hoger liggen dan 40 μg/m3 (40 microgram fijnstof per kubieke meter lucht)
  • Het daggemiddeld mag niet meer dan 35 dagen per jaar boven de 50 μg/m3 liggen. (wordt overschreden)
Deze concentraties worden in Nederland op verschillende plaatsen gemeten onder andere door het RIVM en hun Landelijk Meetnet Luchtkwaliteit.
Omdat Nederland bestaat uit relatief veel kustgebieden heeft de overheid zich naar Europa hard gemaakt voor toepassing van een zeezoutaftrek. Anders zou Nederland nooit aan de Europese luchtnormen kunnen voldoen. Recentelijk bleek dat er tot nog toe een veel te hoge aftrek wordt toegepast en dat ons fijnstofprobleem dus nog veel groter is dan we dachten.

Welke deeltjes het schadelijkst zijn bij welke concentraties, de daarbij behorende (lange termijn) effecten/symptomen zij nog lang niet helemaal helder. De tijd en verder onderzoek zal dit moeten uitwijzen.
Waar voorheen de aandacht was gevestigd op de PM10 (10 micrometer) deeltjes verschuift de aandacht nu naar de PM2.5 en het ultra fijnstof.

De luchtkwaliteit in Nederland en Belgie behoort tot de slechtste van Europa.



Naast het verkeer en de industrie is ook houtrook uit kachels en open vuren een belangrijke bron van fijnstof. Houtrook geeft veel meer schade aan de longen dan tabaksrook (Science, Vol. 266 Oct. 21, 1994). Het effect van stof in houtrook op longcellen is vastgesteld in recent Deens onderzoek. Volgens eerder Amerikaans onderzoek zou houtrook zelfs kankerverwekkender en giftiger zijn dan tabaksrook van sigaretten (Intermediair 01, 5 januari 2006, Kees Versluis). meer informatie over dit onderwerp vindt u op www.houtrook.nl.

Zeker is het dat fijnstof een aangetoond nadelig effect heeft op onze gezondheid en dat we er dus goed aan doen ons hiertegen te beschermen.